Stojący aniołek to jedna z tych dekoracji, które robi się szybko, a efekt wygląda jak z pracowni rękodzielniczej. Sprawdza się jako dodatek na półkę, stroik świąteczny albo prezent. W wersji opisanej niżej korzysta się z prostych materiałów i nie wymaga żadnych specjalnych umiejętności plastycznych. Wystarczy wolna godzina i odrobina miejsca na stole. Kluczem jest stabilna podstawa i lekki, dobrze wyprofilowany korpus – reszta to już zabawa detalami.
Materiały i narzędzia – prosta wersja aniołka
Poniżej zestaw materiałów do klasycznego aniołka o wysokości ok. 15–20 cm. Warto trzymać się podobnych proporcji, bo zbyt wysoki przy cienkiej podstawie łatwo się przewróci.
- Podstawa: mały krążek z drewna lub grubej tektury (średnica 5–7 cm)
- „Kręgosłup”: patyczek drewniany (np. do szaszłyków) lub kawałek drutu
- Korpus: masa samoutwardzalna, masa solna albo glinka modelarska
- Główka: kulka z tej samej masy lub gotowa kulka drewniana
- Skrzydła: grubszy papier, tekturka, filc lub cienka sklejka
- Ręce: cienki drut florystyczny, sznurek lub paseczki masy
- Klej: najlepiej pistolet z klejem na gorąco lub mocny klej uniwersalny
- Farby akrylowe + cienki i średni pędzelek
- Bezbarwny lakier akrylowy w sprayu lub do pędzla
- Nożyczki, ołówek, taśma malarska lub papierowa, ewentualnie papier ścierny drobnoziarnisty
Wersja z masą samoutwardzalną jest wygodna, bo schnie w temperaturze pokojowej. Przy masie solnej trzeba doliczyć czas suszenia w piekarniku i uważać na zbyt wysoką temperaturę, żeby masa nie popękała. Podstawa drewniana daje większą stabilność niż tektura, ale przy lekkim aniołku gruba tektura z dociążeniem (np. naklejona moneta) też wystarczy.
Jeśli aniołek ma stać w miejscu, gdzie często się przechodzi (parapet przy drzwiach balkonowych, wąska półka), warto od razu zaplanować niższą figurkę i cięższą podstawę – uniknie się ciągłego poprawiania przewróconej dekoracji.
Przygotowanie podstawy – stabilne nogi i stojak
Na początek trzeba zaplanować, gdzie dokładnie będzie stać aniołek. Dla węższej półki lepiej zrobić podstawę zbliżoną do owalu niż szeroki krążek – mniej będzie wystawać, a nadal utrzyma figurkę.
W wybranej podstawie należy zrobić centralny otwór na patyczek lub drut – można to zrobić grubszą igłą, szpikulcem lub wiertłem ręcznym. Otwór powinien być na tyle ciasny, żeby element wszedł „na wcisk”. Dopiero potem warto wzmocnić łączenie klejem. Dobrze jest od razu przymierzyć wysokość patyczka: do planowanej wysokości aniołka dolicza się ok. 1–2 cm, które schowają się później w główce.
Po wklejeniu patyczka w podstawę trzeba poczekać, aż klej porządnie zwiąże. To moment, w którym można delikatnie dotknąć i sprawdzić, czy nic się nie chwieje na boki. Jeśli jest luz, warto podkleić od spodu kawałkiem taśmy papierowej i dopiero potem wzmocnić kolejną porcją kleju. Stabilny „kręgosłup” zdecydowanie ułatwia dalszą pracę – figurkę można swobodnie obracać, nie martwiąc się, że się rozpadnie.
Formowanie ciała i główki
Korpus aniołka – prosty stożek zamiast nóg
Najprostszy korpus aniołka to lekko rozkloszowany stożek z masy. Nie trzeba modelować osobnych nóg – figura w szacie opiera się całą powierzchnią o podstawę, co poprawia stabilność. Masa powinna mieć grubość ok. 0,5–1 cm; grubsza będzie dłużej schnąć i może popękać.
Porcję masy należy ugnieść w dłoniach, żeby stała się plastyczna. Następnie formuje się z niej kulę, spłaszcza na dysk, a potem delikatnie „ciągnie” ku górze, tworząc coś w rodzaju dzwonka. W powstałym korpusie trzeba zrobić otwór na patyczek – najlepiej wcisnąć figurkę bezpośrednio na patyczek w podstawie i lekko docisnąć, aż masa zetknie się z podłożem. Po zdjęciu można poprawić kształt i wygładzić powierzchnię wilgotnymi palcami.
Ważne, by dół szaty przylegał równomiernie do podstawy. Jeśli jednej strony jest więcej masy, aniołek może „ciążyć” w tę stronę i potem się przechylać. Warto obrócić podstawę o 360 stopni i sprawdzić, czy figurka nie wygląda krzywo z żadnej strony. Drobne fałdki szaty można zaznaczyć teraz, póki masa jest miękka – np. końcówką pędzelka albo wykałaczką, delikatnie dociskając w kilku miejscach.
Główka i szyja – jak uniknąć pęknięć
Główka powinna być proporcjonalna do korpusu – zwykle wystarcza kulka średnicy ok. 2–3 cm przy aniołku wysokości 15–20 cm. Najpierw warto uformować gładką kulę i chwilę ją „przetaczać” w dłoniach, aż znikną wszystkie łączenia i pęknięcia. Następnie z jednej strony leciutko ją spłaszcza się – ta strona będzie stykać się z korpusem, dzięki czemu połączenie będzie mocniejsze.
Jeśli w konstrukcji jest patyczek sięgający do głowy, w kulce trzeba zrobić otwór mniej więcej na głębokość 1–1,5 cm. Lepiej wykonać go cienkim patyczkiem lub wykałaczką, niż wciskać od razu gruby element – zmniejsza się ryzyko pęknięcia. Można też przed zmontowaniem całości nałożyć odrobinę kleju na patyczek, ale dopiero wtedy, gdy masa zaczyna lekko podsychać i nie jest zupełnie miękka.
Po połączeniu głowy z korpusem zostaje kwestia szyi. Przy małych figurkach szyję można jedynie zasugerować lekkim przewężeniem masy na styku korpusu i głowy albo domodelować cienki wałeczek masy wokół patyczka i wygładzić go palcem. Trzeba unikać zbyt cienkiej szyi – to miejsce najbardziej narażone na złamania podczas przenoszenia figurki. Po uformowaniu całości aniołka warto zostawić do pełnego wyschnięcia – zwykle całą noc przy masie samoutwardzalnej.
Skrzydła i ręce – nadanie charakteru
Proste skrzydła z papieru lub filcu
Skrzydła można przygotować równolegle z korpusem albo dopiero po jego wyschnięciu. Najwygodniej najpierw narysować szablon na kartce – jedno skrzydło, a po złożeniu kartki na pół wyciąć od razu parę, żeby były idealnie symetryczne. Kształt dobrze dopasować do szerokości korpusu: przy figurce 15–20 cm wysokości skrzydło o długości ok. 6–8 cm wygląda proporcjonalnie.
Jeśli skrzydła są z papieru lub tektury, warto od razu zaznaczyć „pióra” nacinając lekko brzegi nożyczkami albo rysując je cienkim markerem po pomalowaniu. Filc daje miękki, bardziej przytulny efekt, ale wymaga nieco mocniejszego kleju, bo jest cięższy od papieru. Przy cienkiej sklejce lub drewnie dobrze sprawdza się klej na gorąco – chwyta szybko i tworzy grubszy „kołek” klejowy, który wypełnia ewentualne nierówności.
Skrzydła przykleja się z tyłu korpusu, zwykle mniej więcej 1/3 wysokości od góry. Warto przyłożyć je „na sucho” z obu stron, obejrzeć aniołka z przodu i lekko korygować kąt – zbyt poziome skrzydła wyglądają sztucznie, lekko skośne ku górze dodają lekkości. Dobrze jest zaznaczyć delikatnie ołówkiem miejsca przyklejenia, żeby przy właściwym klejeniu nie przesuwać skrzydeł w panice.
Ręce i drobne detale
Ręce to ten element, który najmocniej wpływa na „charakter” aniołka. Z cienkiego drutu można uformować prostą literę U, która po przyklejeniu udaje złożone dłonie. W wersji z masy wystarczy urolować dwa cienkie wałeczki, lekko je spłaszczyć i przyłożyć po bokach korpusu, kierując ku przodowi. Po połączeniu końców wałeczków z przodu powstaje wrażenie splecionych dłoni.
Jeśli planowane jest trzymanie przez aniołka świeczki LED, małego serduszka czy gwiazdki, lepiej uwzględnić to już na etapie projektowania rąk. Wtedy wałeczki z masy można od razu lekko wygiąć wokół wybranego przedmiotu i dopasować tak, żeby później stabilnie w niego „wchodził”. Detale typu mała kokardka, aureola z drutu czy miniaturowe gwiazdki najlepiej dodawać już po całkowitym wyschnięciu korpusu i skrzydeł – łatwiej coś poprawić, gdy podłoże jest twarde.
Dobrze jest zachować umiar w ozdobach. Jeden wyraźny akcent (np. serduszko, mały krzyżyk, złota gwiazda) wygląda zwykle lepiej niż kilka różnych dodatków naraz. Minimalistyczna twarz – same kropki za oczy lub nawet brak rysowanych oczu – sprawia, że aniołek jest bardziej uniwersalny i pasuje do różnych wnętrz.
Wykończenie, malowanie i zabezpieczenie
Kolory i styl – od rustykalnego po elegancki
Przed malowaniem warto lekko przeszlifować suchą masę drobnym papierem ściernym i usunąć pył miękkim pędzelkiem. Dzięki temu farba lepiej się rozprowadza, a ewentualne nierówności mniej rzucają się w oczy. Kolor bazowy (najczęściej biały, écru lub pastelowy) dobrze jest nałożyć średnim pędzlem w dwóch cienkich warstwach zamiast jednej grubej – uniknie się zacieków.
Styl można dobrać do wnętrza. W aranżacjach skandynawskich sprawdzi się aniołek w odcieniach bieli i szarości, z matowym wykończeniem. W bardziej klasycznych wnętrzach dobrze wygląda połączenie bieli ze złotymi lub srebrnymi akcentami na skrzydłach i aureoli. Do pokoju dziecka można dodać delikatne pastele na szacie czy gwiazdki namalowane cienkim pędzelkiem.
Detale maluje się na końcu cienkim pędzelkiem: obwódki skrzydeł, sugerowane włosy (kilka pociągnięć w jednym kierunku wystarczy), ewentualne oczy czy policzki. Jeśli pojawi się błąd, akryl można w początkowej fazie zetrzeć wilgotnym wacikiem albo po wyschnięciu zamalować ponownie farbą bazową i powtórzyć wzór. Nie ma potrzeby przesadnie dopieszczać każdego milimetra – z odległości, z jakiej zwykle ogląda się dekorację, drobne niedoskonałości są niewidoczne.
Zabezpieczenie i użytkowanie
Na końcu warto całość zabezpieczyć lakierem akrylowym. Wersja w sprayu jest wygodna i daje równą powłokę, ale wymaga zabezpieczenia otoczenia gazetami lub folią. Lakier nakłada się cienkimi warstwami z odległości ok. 20–30 cm, obracając figurkę i pozwalając na wyschnięcie między kolejnymi warstwami. Przy lakierze do pędzla trzeba uważać, by nie „szorować” w jednym miejscu – może to rozmazać farbę, jeśli nie wyschła idealnie.
Zabezpieczony aniołek jest odporniejszy na kurz i delikatne przecieranie wilgotną ściereczką. Nie nadaje się jednak do kontaktu z wodą ani do wystawiania na stałe na balkon bez zadaszenia – masa i kleje nie lubią dużej wilgotności. Jeśli dekoracja ma stać na parapecie nasłonecznionym, lepiej użyć lakieru z oznaczeniem odporności na UV – kolory dłużej pozostaną żywe.
Przy przechowywaniu poza sezonem dobrze jest owinąć figurkę w papier (nie w folię, która zatrzymuje wilgoć) i schować w pudełku, tak żeby nie dotykała innych twardych ozdób. Szyja, skrzydła i ręce to miejsca najbardziej narażone na uszkodzenia podczas transportu.
Warianty aniołka stojącego do różnych wnętrz
Ten sam schemat konstrukcji można łatwo modyfikować, żeby dopasować aniołka do konkretnego miejsca lub okazji. Zmiana kilku elementów całkowicie odmienia charakter dekoracji.
- Aniołek rustykalny – korpus z masy w naturalnym, lekko kremowym kolorze, skrzydła z jutowego sznurka lub cienkich listewek, zamiast lakieru matowe wykończenie. Dobrze wygląda w zestawie z drewnem i wikliną.
- Aniołek „skandynawski” – proste, gładkie kształty, brak rysowanej twarzy, szata w odcieniach bieli, szarości lub beżu. Skrzydła można zrobić z bardzo prostej, niemal geometrycznej formy z tektury, pomalowanej na jednolity kolor.
- Aniołek świąteczny – mocniejsze złote lub srebrne akcenty, w dłoniach mała gwiazdka, świeczka LED lub maleńka choinka. Dobrze komponuje się ze stroikami na stół i wieńcami na drzwi.
- Aniołek dla dzieci – delikatne, pastelowe barwy szaty, serduszko lub gwiazdka w dłoniach, ewentualnie lekko zaznaczone policzki. Warto unikać brokatu sypkiego, który łatwo się osypuje – lepszy jest brokat w kleju.
Po zrobieniu pierwszego aniołka kolejne powstają zdecydowanie szybciej. Konstrukcja podstawy i korpusu pozostaje ta sama, a zmieniają się już tylko detale – kolorystyka, kształt skrzydeł, dodatki w dłoniach. W ten sposób można stworzyć spójny, ale urozmaicony zestaw dekoracji do różnych pomieszczeń w domu.